Het museum verzamelt. Het beheert een zeer uitgebreide depotcollectie.
De museumcollectie bevat objecten uit de historie van de Alblasserwaard. Met elkaar vertellen deze duizenden objecten de geschiedenis van de streek
DEPOTCOLLECTIE
De objecten, die het museum verzamelt, hebben allemaal iets van de Alblasserwaard. In verreweg de meeste gevallen omdat ze in deze streek voorkwamen en zijn gebruikt. Het museum heeft voor het verzamelbeleid een collectieplan, dat is vastgesteld in januari 2021. Het plan wordt waar nodig incidenteel geactualiseerd.
De collectie van De Koperen Knop bestaat uit meerdere deelcollecties en zijn diverse van aard. Ze worden veelal uiteenlopend tentoongesteld of in groepen in de depots bewaard. Geprobeerd is deze zo goed mogelijk te bundelen en indien nodig stofvrij en in zuurvrije dozen op te bergen.
Ze kunnen grofweg worden onderverdeeld in gebruiksvoorwerpen, siervoorwerpen, meubilair, gereedschappen, schilderijen en tekeningen, textiele materialen, hoepelmakerij-inboedel, interieur van de smederij, wagens en andere wagenschuurinboedel, tuinelementen en meer.
U treft op deze site een aantal objecten aan, met een korte beschrijving en een foto. Deze ‘opsomming’ wisselt regelmatig, afhankelijk van de beschikbaarheid van de informatie ervoor.
De grondelvanger
De glazen visfuik is een zeer bijzonder object in de depotcollectie. De subtitel waaronder dit object ook bekend is, is grondelvanger. Het object is mond geblazen en heeft de vorm van een grote fles met aan de onderkant een trechter die naar binnen wijst met daarop een puntje waarop het aas bevestigd wordt. Aan de hals is een soort verdikking waar omheen een touw geknoopt werd. Het uiteinde van het touw werd vastgehouden of vastgebonden zodat de fuik naar boven kon worden gehaald.
De vis die hiermee gevangen werd is een grondel, vandaar de bijnaam van het object. De grondel is een kleine onopvallende vis die de laatste jaren voor behoorlijk wat ophef heeft gezorgd in vooral de Duitse wateren. Het is geen inheemse vis, maar komt oorspronkelijk uit de Zwarte en Kaspische Zee. Het bereikte de grote rivieren van Europa via ballastwater van schepen, dat in havens werd geloosd. De grondel is een echte overlever: hij kan zich snel aanpassen aan nieuwe leefgebieden en plant zich razendsnel voort. Grondels zijn gravers en graven in de bodem van waterlichamen en veranderen zo de structuur van de bodem. Dit heeft grote gevolgen. Hierdoor verdwijnen planten en micro-organismen die belangrijk zijn voor het ecologisch evenwicht. Maar dit alles is het probleem van het heden. Deze grondelvanger komt uit de 19e eeuw, zo rond 1850.
Er zullen destijds ook hier in de buurt problemen geweest zijn met deze kleine onbeduidende vissoort want een grondel blijft een grondel, een roofdier en een snelle voorplanter die veel schade kan berokkenen, ook in het verleden.
Prinsenbordje
In de 17e en de 18e eeuw is er heel wat oranjekeramiek geproduceerd, Schotels, schalen en meer met voorstellingen die betrekking hebben op het Oranjehuis. Het Oranjekeramiek omvat allerlei typen aardewerk. De kwaliteit varieert van luxe sierkeramiek tot goedkoop volksaardewerk. Het Oranjegoed behoort meestal tot Delfts aardewerk, maar er bestaat ook Engelse makelij. Het was bedoeld om aan te geven of je behoorde bij de Patriotten of bij de Prinsgezinden.
De op de schotel hier afgebeelde Willem was gehuwd met Wilhelmina van Pruisen. Die staande werd gehouden bij Goejanverwellesluis.
De letters PVOR betekenen Prins van Oranje Regina.
Appelketel
De appelketel is een (rood)koperen ketel bedoeld om vloeistof te verhitten, voornamelijk water, en daarin warm te houden in de (open)haard. oewel Hoewel de vorm van sommige exemplaren op een grote appel lijkt, is dat niet de aanleiding voor de in de volksmond ontstane naam appelketel. Die naam komt van het woord appelleren, uit het Franse ‘appeler’ (= aandacht vestigen op). Appèlketel of appelleer-ketel is dan wellicht een meer juiste naam. Het kenmerkende klepje aan de tuit begint namelijk te klepperen zodra de vloeistof in de ketel het kookpunt bereikt. Het appelleert, waarmee wordt bedoeld dat het de gereedheid van het verwarmen aankondigt.
