Balkenknopjes

Het decoreren van balken is een eeuwenoud gebruik. Al in de vijftiende eeuw zijn in de Nederlanden voorbeelden te vinden van decoraties om het balkenplafond. In veel gevallen gaat dit om schilderingen, maar ook ‘knopjes’ komen voor. Op de balken op de mooie kamer zijn deze knopjes aangebracht, en met regelmatige afstanden verdeeld. De knopjes moesten de ruimte extra verfraaien. In Antwerpen werden dergelijke knopjes in de laat 16e en vroeg 17e eeuw toegepast. Hier vinden zij nog geregeld sporen van terug, in de vorm van gaatjes in de balken. In Nederland zijn voorbeelden bekend van balken waarbij de knopjes niet fysiek aanwezig waren, maar als een illusie geschilderd – inclusief schaduwen. In Dordrecht zijn schilderingen bekend waarbij deze ‘nep knopjes’ de vorm van rozen en andere bloemen hebben.